شمع تراپی (Ear Candling): بررسی جامع علمی اثربخشی، ایمنی و خطرات
ادعاهای مکانیسم عمل طرفداران شمع تراپی ادعا میکنند که شعله شمع یک فشار منفی (مکش) ایجاد میکند که مانند یک "اثر دودکش" (chimney effect) عمل کرده و موم گوش، سموم و آلودگیها را به داخل شمع میکشد. پس از خاموش کردن شمع، ماده قهوهای رنگی در داخل آن باقی میماند که ادعا میشود موم گوش خارجشده است. همچنین، برخی معتقدند این روش میتواند فشار سینوسها را متعادل کند، گردش لنفاوی را بهبود بخشد و حتی به سلامت کلی بدن کمک کند. این ادعاها اغلب بر پایه تجربیات شخصی یا سنتهای چینی هستند و در وبسایتهای تجاری تبلیغ میشوند.
شواهد علمی در مورد اثربخشی
تحقیقات علمی متعدد نشان میدهند که شمع تراپی نه تنها مؤثر نیست، بلکه هیچ پایه علمی برای ادعاهای آن وجود ندارد. در یک مطالعه منتشرشده در سال ۱۹۹۶ در مجله Laryngoscope، محققان با استفاده از مدل کانال گوش و اندازهگیریهای تمپانومتریک (tympanometric) بررسی کردند که آیا شمع تراپی فشار منفی ایجاد میکند یا خیر. نتایج نشان داد که هیچ فشار منفی تولید نمیشود و بنابراین نمیتواند موم گوش را خارج کند. در یک آزمایش بالینی محدود بر روی هشت گوش، هیچ موم گوشی از کانال گوش خارجی خارج نشد و در برخی موارد، موم شمع در گوش رسوب کرد.
مطالعه دیگری در سال ۲۰۰۷ در Canadian Family Physician، با بررسی آزمایشهای مختلف، نتیجه گرفت که ماده باقیمانده در شمع صرفاً موم شمع و دوده است، نه موم گوش. این مطالعه با استفاده از کروماتوگرافی گازی و طیفسنجی جرمی نشان داد که ترکیبات شیمیایی باقیمانده از آلکانهای موم شمع تشکیل شدهاند، نه cerumen انسانی. همچنین، دمای هوا نزدیک پایه شمع تنها تا ۲۲ درجه سانتیگراد افزایش مییابد که کمتر از دمای بدن است و نمیتواند موم گوش را ذوب کند.
یک بررسی سیستماتیک در PubMed در مورد درمانهای جایگزین برای اوتیت مدیا (عفونت گوش میانی) نیز اشاره کرد که شمع تراپی در مطالعات بالینی هیچ اثری نشان نداده و بخشی از رویکردهای محافظهکارانه بدون دارو یا جراحی است، اما شواهد قوی برای آن وجود ندارد. کلینیک کلیولند در مقالهای تأکید کرد که تحقیقات، از جمله مطالعات مدل کانال گوش، ادعاهای مکش را رد میکنند و هیچ فایده اثباتشدهای برای حذف cerumen ندارد. پروفسور Edzard Ernst، متخصص در پزشکی جایگزین، نتیجهگیری کرد که هیچ دادهای برای اثربخشی آن در هیچ شرایطی وجود ندارد.
در مجموع، جستجوهای گسترده در پایگاههای داده مانند Cochrane، MEDLINE و PubMed از ۱۹۷۶ تا ۲۰۰۶ هیچ مطالعه peer-reviewed یا گزارش موردی که فواید آن را تأیید کند، پیدا نکرد.
خطرات و عوارض جانبی
شمع تراپی نه تنها بیاثر است، بلکه خطرناک نیز محسوب میشود. خطرات اصلی شامل سوختگی پوست گوش و سر از موم داغ و شعله، سوراخ شدن پرده گوش (tympanic membrane perforation)، انسداد بیشتر کانال گوش با موم شمع، از دست دادن موقت شنوایی، عفونت خارجی گوش (otitis externa) و حتی آتشسوزی خانه است.
در یک نظرسنجی از ۱۲۲ متخصص گوش و حلق و بینی (otolaryngologists) در ایالات متحده، ۴۰ نفر از استفاده بیماران آگاه بودند و ۲۱ مورد آسیبدیدگی درمان کرده بودند، از جمله سوختگیها به عنوان شایعترین عارضه. یک مورد گزارششده شامل زنی ۵۰ ساله بود که موم شمع به داخل گوشش ریخت و منجر به سوراخ کوچک پرده گوش، کاهش شنوایی خفیف و عدم بهبود پس از یک ماه شد. همچنین، حداقل دو مورد آتشسوزی خانه (یکی مرگبار) گزارش شده است. این روش در بیماران با پرده گوش سوراخشده، لولههای تهویه (grommets) یا جراحی اخیر گوش ممنوع است.
نظر سازمانهای معتبر و توصیهها
اداره غذا و دارو ایالات متحده (FDA) شمع تراپی را "بیاثر و خطرناک" میداند و هشدار داده که میتواند منجر به سوختگی شدید پوست/مو و آسیب گوش میانی شود. فروش یا واردات آن با ادعاهای پزشکی در ایالات متحده غیرقانونی است.Health Canada نیز فروش آن را غیرقانونی اعلام کرده، زیرا هیچ فایدهای ندارد و ریسک آسیب برای کودکان بالا است. آکادمی آمریکایی گوش و حلق و بینی (American Academy of Otolaryngology) تأکید دارد که هیچ شواهدی برای حذف cerumen انباشتهشده وجود ندارد و میتواند آسیب جدی به کانال گوش و پرده وارد کند.
پزشکان عمومی (GPs) باید بیماران را از استفاده از آن منع کنند، زیرا ریسک آن بیشتر از فایده احتمالی است. متخصص گوش و حلق و بینی، دکتر Raj Sindwani، توصیه میکند که گوشها معمولاً خودتمیزکننده هستند و برای مشکلات، از روغن معدنی یا قطرههای بدون نسخه استفاده شود، و در موارد جدی به پزشک مراجعه شود.
نتیجهگیری
شمع تراپی یک روش pseudoscience است که هیچ شواهد علمی برای اثربخشی آن وجود ندارد و میتواند منجر به آسیبهای جدی شود. مطالعات بالینی و آزمایشگاهی ادعاهای مکش و حذف موم را رد میکنند و سازمانهای معتبر مانند FDA و Health Canada آن را ممنوع کردهاند. به جای آن، برای مشکلات گوش، روشهای ایمن مانند قطرههای نرمکننده یا مراجعه به متخصص توصیه میشود. این روش بیشتر یک باور خرافی است تا درمانی مؤثر.
منابع و لینکها - FDA: Ear Candling: Ineffective and Risky - https://www.fda.gov/consumers/health-fraud-scams/ear-candling-ineffective-and-risky - PubMed: Complementary and Alternative Medicine Treatment Options for Otitis Media - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26871802/ - Cleveland Clinic: Ear Candling Is Both Ineffective and Unsafe - https://health.clevelandclinic.org/ear-candling - PubMed: Ear candles--efficacy and safety - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8849790/ - PMC: Ear candling: Should general practitioners recommend it? - https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2231549/ - Cleveland Clinic (detailed): Ear Candling Is Both Ineffective and Unsafe - https://health.clevelandclinic.org/ear-candling - Wikipedia: Ear candling - https://en.wikipedia.org/wiki/Ear_candling
دیدگاه خود را بنویسید